194 ม.1 (เยื้องเทสโก้โลตัส) ถ.รอบเมือง อ.เมือง จ.อุดรธานี 41000 โทรศัพท์ 042-242693, 042-248582 โทรสาร. 042-243666
ค้นหาทันใจ
เว็บทั่วโลก
เว็บไทย
หอการค้า

เกลือบ้านดุง วิวัฒนาการผลิต สู่ผลิตภัณฑ์ "ดอกเกลือ"

เกลือบ้านดุง วิวัฒนาการผลิต สู่ผลิตภัณฑ์ "ดอกเกลือ" ความหวังใหม่และความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐ เอกชน พัฒนาเกลือบ้านดุง สู่เป็นสินค้าในเวทีสากล

         สวัสดีค่ะ "ศมน ชคัตธาดากุล" และ "ปิยธิดา ชัชวาลย์" กับรายการเรื่องเล่า...ชาวหอการค้าฯ "พบผู้บริหาร CEO และธุรกิจ SMEs เมืองอุดรธานี" ในการออกพบปะกับชุมชนแต่ละชุมชน รายการจะนำผลิตภัณฑ์ของชุมชนนั้นๆ ไปประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางการสื่อสารของหอการค้าฯ พร้อมทั้งการให้ความคิดเห็น ข้อเสนอแนะทั้งในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และช่องทางการตลาดแก่ชุมชนด้วยค่ะ และในครั้งนี้ รายการลงพื้นที่อำเภอบ้านดุง จ.อุดรธานี พบกับกลุ่มผู้ผลิตเกลือสินเธาว์ และผลิตภัณฑ์จากเกลือสินเธาว์ โดยเฉพาะ "ดอกเกลือ" ที่จะเป็นความหวังใหม่ของผลิตภัณฑ์ที่มีโอกาสจะสามารถโกอินเตอร์ และพัฒนาเป็นสินค้าส่งออกได้ ซึ่งรายการจะได้พูดคุยกับ "นายไพวรรณ์ ทะวันทา" ผู้ใหญ่บ้านดุงเหนือ/ประธานวิสาหกิจชุมชน และ "นายพิพัฒน์พงศ์ ทองเกิด" เจ้าของฉางเกลือ ผู้ผลิตเกลือบ้านดุง
นางศมน ชคัตธาดากุล : ขอให้ คุณไพวรรณ์ ทะวันทา ได้เล่าถึงประวัติความเป็นมาและวิวัฒนาการของการทำนาเกลือ ของชาวอำเภอบ้านดุง จ.อุดรธานี ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญของการผลิตเกลือสินเธาว์ของจังหวัดค่ะ

salt1-1

salt1-5

          นายไพวรรณ์ ทะวันทา กล่าวว่า เดิมพื้นที่ส่วนนี้ พื้นดินเป็นสีขาวเป็นนาเกลือเป็นจุดๆ ชาวบ้านรุ่นคุณปู่ คุณย่า ได้ทดลองนำดินสีขาวนำมาต้ม จนกลายเป็นเกลือ ต่อมาในรุ่นคุณพ่อ ได้มีการพัฒนากระบวนการทำเกลือสินเธาว์ เนื่องจากการผลิตเกลือแบบเดิมมีความล่าช้า จึงมีหน่วยงานของภาครัฐเข้ามาสำรวจ พิสูจน์ว่าใต้พื้นดินนั้นมีทรัพยากรธรรมชาติอะไร จึงรู้ว่าน้ำใต้ดินนั้นมีความเค็มสามารถนำมาผลิตเกลือได้ จึงนำเครื่องจักรมาขุดเจาะนำน้ำใต้ดินขึ้นมาต้มตามกระบวนการจนกลายเป็น เกลือ และนำมาบริโภคในครัวเรือนเท่านั้น และต่อมาพบว่าจังหวัดอุดรธานี มีเพียงอำเภอบ้านดุงเท่านั้นที่สามารถผลิตเกลือสินเธาว์ได้ จึงนำไปสู่การค้าขาย เกลือสินเธาว์ ของชาวอำเภอบ้านดุง

           นางสาวปิยธิดา ชัชวาย์ : เนื่องจากคุณพิพัฒน์พงศ์ ทองเกิด เป็นเจ้าของฉางเกลือ ที่ผลิตเกลือได้คุณภาพ มีความสะอาด ได้มาตรฐาน อยากทราบว่ามีขั้นตอนการพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างไรบ้าง

           นายพิพัฒน์พงศ์ ทองเกิด ผู้ผลิตเกลือบ้านดุง กล่าวว่า ที่ผ่านมาชาวบ้านผลิตด้วยภูมิปัญญาตนเอง ทำให้การผลิตเกลือสินเธาว์ได้จำนวนไม่มากนัก และคุณภาพของเกลือ เพียงเพื่อใช้เฉพาะการบริโภคในครัวเรือนเท่านั้น ดังนั้น คุณภาพของเกลือ จึงไม่เป็นสากลมากนัก จนกระทั่งมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี เข้ามาพัฒนาเตาต้มเกลือ ทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตและผลิตภัณฑ์มีคุณภาพมากขึ้น และอยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ช่วยเหลือ สนับสนุนการพัฒนาเกลือบ้านดุง หรือการจัดหาช่องทางการตลาดเพิ่ม

           นางศมน ชคัตธาดากุล : ปัจจุบัน เกลือ นอกจากจะใช้ในการบริโภคแล้ว เกลือยังมีความสำคัญที่สามารถนำไปพัฒนาเป็นเวชสำอางค์ได้ แต่วัตถุดิบต้องมีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ซึ่งในจังหวัดอุดรธานี มีหลายหน่วยงานที่สามารถให้ความรู้ สนับสนุนให้เกิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต่อไปได้ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุดรธานี โดยในครั้งนี้ รายการได้รับเกียรติจาก ผศ.ดร.ระวี พรหมหลวงศรี อาจารย์ภาควิชาคอมพิวเตอร์และการสื่อสาร คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี จะมาให้ความรู้กับผู้ผลิตเกลือสินเธาว์ บ้านดุง

salt1-4

salt1-6

           ผศ.ดร.ระวี พรหมหลวงศรี กล่าวว่า ในช่วงแรกที่เข้ามาให้ความรู้แก่ชาวนาเกลือบ้านดุง เนื่องจาก ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาคที่ 4 มีโครงการปรับแผนธุรกิจ SMEs โดยให้ที่ปรึกษาจากภายนอก และอาจารย์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏ เข้ามาช่วยชาวบ้านในการทำธุรกิจ และได้เข้ามาวินิจฉัย 2 ด้าน คือ ลดการสูญเสีย และหาช่องทางการตลาด หรือพัฒนาผลิตภัณฑ์ เมื่อเข้ามาวินิจฉัยแล้วพบว่า ปัญหาสำคัญของชาวนาเกลือ คือ ฝืน สำหรับต้มเกลือ ซึ่งราคาไม่แน่นอน ขาดแคลนและในฤดูฝน จะมีปัญหาฝืนเปียกไม่สามารถใช้งานได้ และหากเกิดโรงไฟฟ้าชีวมวลในพื้นที่ยิ่งจะเกิดปัญหาต่อไปในอนาคต มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานีได้ร่วมกับ ดร.อภิชาติ ศรีชาติ จึงได้มีการวิจัย พัฒนาเตาต้มเกลือ โดยการชะลอความร้อนไม่ให้กระจายออกจากเตาสู่ภายนอกเร็วเกินไป ซึ่งจากการวิจัยสามารถลดการใช้ฝืนได้ 25% ช่วงแรกชาวนาเกลือ ส่วนใหญ่ยังไม่ค่อยเชื่อถือมากนัก เนื่องจากที่ผ่านมามีหน่วยงานเข้ามาเสนอช่วยเหลือแต่ไม่สำเร็จ แต่บางส่วนเช่น นายพิพัฒน์พงศ์ ทองเกิด ยินดีที่จะทดลองให้เกิดการพัฒนาเตาจนเกิดผลสำเร็จ
            ในช่วงแรก ชาวบ้าน ยังไม่รู้จักดอกเกลือ ชาวนาเกลือบ้านดุงจะตักทิ้ง หรือไม่ก็ขายในราคาถูกๆ กิโลกรัมละ 1-2 บาท จนประธานหอการค้าจังหวัดอุดรธานี เข้ามาให้ความรู้ มาให้ข้อมูลนำตัวอย่างดอกเกลือสมุทร มาให้ชาวบ้านดุงได้รับทราบ ซึ่งดอกเกลือสมุทรมีราคาสูงมาก จึงได้ร่วมกันให้ความรู้กับชาวนาเกลือเพื่อผลิตดอกเกลือที่ได้คุณภาพ และสามารถจำหน่ายในราคาสูงได้ ดอกเกลือที่ผลิตรูปร่างลักษณะจะแตกต่างกันไป ถ้าจะให้ดอกเกลือเป็นผลึกสวยงามคล้ายพิระมิด จะขึ้นอยู่กับอิทธิพลของปัจจัย 3 อย่างคือ อุณหภูมิ ความเข้มข้น และภาชนะที่ใช้ในการต้ม หากดอกเกลือมีความสวยงาม มีคุณภาพ ชาวนาเกลือจะสามารถจำหน่ายได้ในราคาสูงขึ้น ซึ่งผู้ที่ซื้อสามารถนำไปแปรรูปไปเป็นผลิตภัณฑ์อื่น เป็นเวชสำอางค์ ได้มูลค่าที่สูงขึ้น

             นางสาวปิยธิดา ชัชวาลย์ : การผลิตเกลือ จะต้มเป็น 4 ระดับ ในน้ำแรก เกลือจะมีความเค็มไม่มากนัก เพราะยังไม่มีความเข้มข้นมาก แต่ในน้ำที่ 2-4 จะมีความเค็มเพิ่มขึ้นตามลำดับ และผลึกเกลือก็จะมีความสวยงามเพิ่มมากขึ้น จนเป็นลักษณะคล้ายกับพีระมิด

             นางศมน ชคัตธาดากุล : เราจะไปฟังแนวคิดของประธานหอการค้าจังหวัดอุดรธานี ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เกลือบ้านดุง จากการที่ได้นำ ดอกเกลือสมุทร มาเป็นตัวอย่างให้ชาวบ้าน และส่งเสริมให้เกิดการผลิตดอกเกลือที่สวยงาม มีคุณภาพอย่างเช่นในปัจจุบันค่ะ

salt1-2

salt1-3

             นายธนัชชัย สามเสน ประธานหอการค้าจังหวัดอุดรธานี กล่าวว่า หลังจากได้มีการจัดตั้ง บริษัท ประชารัฐรักสามัคคีอุดรธานี (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัดแล้ว และบริษัทฯ ได้ตั้งเป้าหมายในการช่วยชุมชนในการเพิ่มมูลค่าเกลือ สร้างรายได้ให้กับชุมชน และเมื่อมีโอกาสเดินทางไปทางภาคตะวันออก เห็นว่ามีการจำหน่ายดอกเกลือที่มีความสวยงาม จึงได้ซื้อและนำมาเป็นตัวอย่างให้กับชาวบ้านได้นำไปสู่การพัฒนา
             จุดเริ่มต้นของการเข้าสู่การพัฒนานาเกลือบ้านดุง ช่วงแรกไม่ได้ตั้งใจมาดูนาเกลือ แต่มาทำงานในส่วนธรรมาภิบาลจังหวัด และได้รับทราบปัญหา ในช่วงแรก ทราบปัญหาเรื่องการเลี้ยงปลากะพงในนาเกลือก่อน จึงเข้าไปช่วยเหลือให้คำแนะนำ และประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการช่วยเหลือผู้ประกอบการเลี้ยงปลากะพง หลังจากนั้นจึงสู่การพัฒนาเกลือบ้านดุง การแนะนำให้มีการพัฒนาเพื่อผลิตดอกเกลือ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้สูงขึ้น
              ในส่วนของการส่งเสริม สนับสนุนของหอการค้าฯ ซึ่งมีแผนงานการยกระดับผลิตภัณฑ์ เช่น การทำเกลือสปา การทำเกลือเพื่อนำไปแปรรูปเป็นสมุนไพร หรือการผลิตเพื่อเป็นอาหาร เพื่อให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้น และจังหวัดอุดรธานี มีแผนในการจัดทำศูนย์จำหน่ายสินค้า ซึ่งจะนำเกลือบ้านดุงไปวางจำหน่าย ควบคู่กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน เชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียงเข้าด้วยกันให้เป็นเส้นทางท่องเที่ยวในจังหวัดเช่น เที่ยวทะเลบัวแดง เที่ยวคำชะโนด แล้วแวะชมนาเกลือบ้านดุง อุดหนุนผลิตภัณฑ์เกลือบ้านดุง หรือปลากะพงในนาเกลือ เหล่านี้เป็นต้น ส่วนชาวบ้านที่ผลิตเกลือ ก็ไม่จำเป็นต้องเร่งผลิตจำนวนมากเพราะจะทำให้ผลผลิตล้นตลาด แต่ปรับเปลี่ยนเป็น ผลิตสินค้าที่มีคุณภาพ มีมาตรฐาน จะสามารถช่วยเพิ่มมูลค่าสินค้าได้

salt1-7

salt1-8

salt1-9

salt1-10

salt1-11

salt1-12

salt1-13

              นางสาวปิยธิดา ชัชวาลย์ และนางศมน ชคัตธาดากุล "จากการลงพื้นที่นาเกลือบ้านดุงในครั้งนี้ ทำให้ได้ความรู้ถึงวิถีชาวบ้าน 'หนุ่มนาเกลือ' ในการผลิต ผลิตภัณฑ์จากเกลือสินเธาว์บ้านดุง ทั้งเกลือบริโภค ดอกเกลือ รวมทั้งวิวัฒนาการ เทคโนโลยี ในการผลิตเกลือในรูปแบบต่างๆ ที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า ที่นี่ถือเป็นตัวอย่างของความร่วมแรงร่วมใจจากหลายๆ หน่วยงานทั้ง กลุ่มผู้ผลิตเกลือบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี หอการค้าจังหวัดอุดรธานี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี บริษัท ประชารัฐรักสามัคคีอุดรธานี (วิสาหกิจชุมชน) จำกัด ในการส่งเสริมสนับสนุนการผลิตสินค้าโดยชุมชน โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ "เกลือบ้านดุง" ออกสู่ตลาดสากลได้อย่างยั่งยืน"

จากคอลัมน์ รายการเรื่องเล่า...ชาวหอการค้าฯ "พบผู้บริหาร CEO และนักธุรกิจ SMEs เมืองอุดร"
โดย ศมน ชคัตธาดากุล รองประธานหอการค้าจังหวัดอุดรธานี
ในวารสารหอการค้าจังหวัดอุดรธานี ฉบับประจำเดือนพฤศจิกายน 2561 หน้า 12