194 ม.1 (เยื้องเทสโก้โลตัส) ถ.รอบเมือง อ.เมือง จ.อุดรธานี 41000 โทรศัพท์ 042-242693, 042-248582 โทรสาร. 042-243666
ค้นหาทันใจ
เว็บทั่วโลก
เว็บไทย
หอการค้า

แผนพัฒนาจังหวัดอุดรธานี 4 ปี

แผนพัฒนาจังหวัดอุดรธานี  4  ปี
(พ.ศ.  2553-2556)

ส่วนที่  1  สภาพทั่วไปของจังหวัด
1.1  ข้อมูลทั่วไป
           1.1.1  ประวัติจังหวัดอุดรธานี
           • จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีพบว่าจังหวัดอุดรธานีเคยเป็นที่อยู่ของมนุษย์มาตั้งแต่ก่อนประวัติศาสตร์  ประมาณ  5,000-7,000  ปี  จากหลักฐานการค้นพบที่บ้านเชียง  อำเภอหนองหาน  และภาพเขียนสีบนผนังถ้ำที่อำเภอบ้านผือ
           • หลังจากยุคความเจริญที่บ้านเชียงแล้ว  พื้นที่ที่เป็นจังหวัดอุดรธานีก็ยังคงเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์สืบต่อมาอีก  จากหลักฐานที่พบคือ  ใบเสมาสมัยทวาราวดี  ลพบุรี  และภาพเขียนปูนบนผนังโบสถ์ที่ปรักหักพังบริเวณเทือกเขาภูพานใกล้วัดพระพุทธบาทบัวบก  อำเภอบ้านผือ  สันนิษฐานว่าอยู่ในสมัยทวาราวดี  (พ.ศ.  1200-1600)  สมัยลพบุรี  (พ.ศ.  1200-1800)  และสมัยกรุงสุโขทัย  (พ.ศ.  1800-2000)  แต่ยังไม่ปรากฏหลักฐษนชื่อจังหวัดอุดรธานีปรากฏในประวัติศาสตร์แต่อย่างใด
           • จังหวัดอุดรธานีปรากฏในประวัติศาสตร์เมื่อราวปีจอ  พ.ศ.  2117  พระเจ้ากรุงหงสาวดีได้ทรงเกณฑ์ทัพไทยให้ไปช่วยตีกรุงศรีสัตนาคนหุต  (เวียงจันทน์)  โดยให้สมเด็จพระมหาธรรมราชา  กับสมเด็จพระนเรศวรมหาราช  ยกทัพไปช่วยรบ  แต่เมื่อกองทัพไทยมาถึงเมืองหนองบัวลำภู  ซึ่งเป็นเมืองหน้าด่านของเมืองเวียงจันทน์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช  ประชวรด้วยไข้ทรพิษ  จึงยกทัพกลับไม่ต้องรบพุ่งกับเวียงจันทน์
           • ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานี  ระหว่าง  พ.ศ.  2369-2371  ได้เกิดกบฏเจ้าอนุวงศ์ยกทัพเข้ามายึดเมืองนครราชสีมา  ซึ่งมีผู้นำ  คือ  คุณหญิงโม  (ท้าวสุรนารี)  กองทัพเจ้าอนุวงศ์แตกพ่ายไป  กระทั่งในปลายสมัยสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่  4  ประมาณ  พ.ศ.  2411  ได้เกิดความวุ่นวายขึ้นในมณฑลลาวพวน  เนื่องจากพวกฮ่อ  ซึ่งกองทัพไทยได้ยกขึ้นไปปราบปรามจนสงบได้ชั่วคราว
           • ในปี  พ.ศ.  2428  สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  พวกฮ่อได้รวมตัวก่อการร้ายขึ้นอีกในมณฑลลาวพวนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  โปรดให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหมื่นประจักษ์ศิลปาคม  เป็นแม่ทัพใหญ่ฝ่ายใต้และเจ้าหมื่นไวยวรนาถ  เป็นแม่ทัพใหญ่ฝ่ายเหนือไปทำการปราบปรามพวกฮ่อ  ในเวลานั้นเมืองอุดรธานียังไม่ปรากฏชื่อ  เพียงแต่ปรากฏชื่อบ้านหมากแข้ง  หรือบ้านเดื่อหมากแข้ง  สังกัดเมืองหนองคายขึ้น  การปกครองกับมณฑลลาวพวนและกรมหมื่นประจักษ์ศิลปาคมแม่ทัพใหญ่ฝ่ายใต้ได้เดินทัพผ่านบ้านหมากแข้งไปทำการปราบปรามพวกฮ่อจนสงบ
           • ภายหลังการปราบปรามฮ่อสงบแล้วไทยมีกรณีพิพาทกับฝรั่งเศส  เนื่องจากฝรั่งเศสต้องการลาว  เขมร  ญวน  เป็นอาณานิคม  เรียกว่า  กรณีพิพาท  ร.ศ.  112(พ.ศ.  2436)  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสละดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงให้แก่ฝรั่งเศสและตามสนธิสัญญาที่ทำขึ้นระหว่าง  2  ประเทศ  มีเงื่อนไขห้ามประเทศสยามตั้งกองทหารและป้อมปราการอยู่ในรัศมี  25  กิโลเมตร  ของฝั่งแม่น้ำโขง  กรมหมื่นประจักษ์ศิลปาคม  ได้เคลื่อนย้ายกองทหารมาจนถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่ง  ชื่อ  บ้านเดื่อหมากแข้ง  (ซึ่งเป็นที่ตั้งจังหวัดอุดรธานีปัจจุบัน)  ห่างจากฝั่งแม่น้ำโขงกว่า  50  กิโลเมตร
           • อย่างไรก็ตามคำว่า  “อุดร”  มาปรากฏชื่อเมืองในปี  พ.ศ.  2450  (พิธีตั้งเมืองอุดรธานี  1  เมษายน  ร.ศ.  127  พ.ศ.  2450  โดยพระยาศรีสุริยราช  วรานุวัตร  “โพธิ์  เนติโพธิ์”)  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ได้มีกระแสพระบรมราชโองการให้จัดตั้งเมืองอุดรธานีขึ้นที่บ้านหมากแข้ง  อยู่ในการปกครองของมณฑลอุดร
           • หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบบสมบูรณาญาสิทธิราช  มาเป็นระบอบประชาธิปไตย  เมื่อวันที่  21  มิถุนายน  2475  แล้ว  ได้มีการปรับปรุงระเบียบการบริหารราชการแผ่นดิน  ยกเลิกการปกครองในระบบมณฑลในส่วนภูมิภาค  ยังคงเหลือเฉพาะจังหวัดและอำเภอเท่านั้น  มณฑลอุดรจึงถูกยุบเลิกไป  เหลือเพียงจังหวัดอุดรธานี
           1.1.2  วันจัดตั้งเมืองอุดรธานี  ถือเอาตามการตั้งกองทหารและป้อมกราการของกรมหมื่นประจักษ์ศิลปาคม  คือ  เมื่อวันที่  18  มกราคม  พ.ศ.  2436  (นับถึงปัจจุบัน  (18  มกราคม  2552)  รวม  115  ปี  ลุสู่ปีที่  116)
           1.1.3  ตราประจำจังหวัด  เป็นรูปท้าวเวสสุวัณ  หรือท้าวกุเวรถือกระบอง  เริ่มใช้มาตั้งแต่ปี  พ.ศ.  2483  โดยกรมศิลปากร  เป็นผู้ออกแบบให้
           1.1.4  คำขวัญประจำจังหวัด
“น้ำตกจากสันภูพาน  อุทยานแห่งธรรมะ  อารยธรรมห้าพันปี  ธานีผ้าหมี่ขิด  แดนเนรมิตหนองประจักษ์  เลิศลักษณ์กล้วยไม้หอมอุดรซันไฌน์”
           1.1.5  ต้นไม้ประจำจังหวัด  ต้นทองกวาว  หรือ  ต้นจาน
           1.1.6  พันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด  ต้นรัง  ได้รับพระราชทานเมื่อปี  พ.ศ.  2537  เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ทรงครองสิริราชสมบัติครบ  50  ปี
           1.1.7  ธงประจำจังหวัด  เป็นธงรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า  พื้นสีแสด  มีดวงตรารูปท้าวเวสสุวรรณอยู่ตรงกลาง

 

1.2  ลักษณะทางกายภาพ
           1.2.1  ที่ตั้ง  ตั้งอยู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย  บริเวณเส้นรุ้งที่  17  องศาเหนือ  เส้นแวงที่  103  องศาตะวันออก  อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร  ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  2  ระยะทาง  564  กิโลเมตร
           1.2.2  ขนาดพื้นที่  มีพื้นที่ประมาณ  11,730,302  ตร.กม.  หรือประมาณ  7,331,438:75  ไร่  คิดเป็นร้อยละ  2.29  ของพื้นที่ทั้งประเทศ  มากเป็นอันดับ  4  ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือและเป็นอันดับที่  11  ของประเทศ
           1.2.3  ลักษณะภูมิประเทศ  ประกอบด้วย  ภูเขา  ที่สูง  ที่ราบ  ที่ราบลุ่ม  และพื้นที่ลูกคลื่นลอนตื้น  แบ่งออกได้  2  บริเวณ  คือ
           • บริเวณที่สูงทางทิศตะวันตกและทางทิศใต้  สภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ภูเขา  บางส่วนเป็นพื้นที่ลูกคลื่นลอนตื้นถึงลอนลึก  มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ  200  เมตร  สภาพภูมิประเทศลักษณะนี้ครอบคลุมพื้นที่ในเขตอำเภอน้ำโสม  อำเภอหนองวัวซอ  อำเภอโนนสะอาด  อำเภอศรีธาตุ  อำเภอวังสามหมอ  และด้านตะวันตกของอำเภอกุดจับและอำเภอบ้านผือ  มีเทือกเขาสูงสลับเนินเตี้ย  บางส่วนเป็นพื้นที่ลูกคลื่นลอนตื้นสลับพื้นที่นา  มีที่ราบลุ่มอยู่บริเวณริมแม่น้ำ  เช่น  ลำน้ำโมง  เป็นต้น
           • บริเวณพื้นที่ลูกคลื่นทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือและทิศตะวันออก  สภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ลูกคลื่นลอนตื้น  มีที่ดอนสลับที่นา  บางส่วนเป็นที่เนินเขาเตี้ย ๆ  มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางเฉลี่ยประมาณ  187  เมตร  สภาพภูมิประเทศลักษณะนี้ครอบคลุมพื้นที่บริเวณอำเภอบ้านผือ  อำเภอกุดจับ  อำเภอเมือง  อำเภอกุมภวาปี  อำเภอหนองแสง  อำเภอไชยวาน  อำเภอเพ็ญ  อำเภอทุ่งฝน  อำเภอสร้างคอม  และอำเภอบ้านดุง  มีที่ราบลุ่มเป็นบริเวณกว้างในเขตอำเภอเมืองและอำเภอกุมภวาปี  ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของลำน้ำปาว  พื้นที่ลูกคลื่นดังกล่าวจะมีพื้นที่สูง  ซึ่งเป็นป่าสงวนแห่งชาติเดิมทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือในเขตอำเภอบ้านดุง  นอกจากนี้  ยังมีพื้นที่ราบลุ่มบริเวณแม่น้ำต่าง ๆ  เช่น  ห้วยน้ำสวย  ห้วยหลวง  ลำน้ำเพ็ญ  ห้วยดาน  ห้วยไฟจานใหญ่  และแม่น้ำสงคราม  เป็นต้น
           1.2.4  ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  พื้นที่ป่าของจังหวัดอุดรธานี  มีประมาณ  2,908,723.50  ไร่  (39%)  ของพื้นที่จังหวัดอุดรธานีทั้งหมด  มีสภาพสมบูรณ์  จำนวน  903,970.91  ไร่  คิดเป็นร้อยละ  15.74  ของพื้นที่จังหวัด  ปัจจุบันมีสภาพเสื่อมโทรมจากการถูกทำลาย  เข้าครอบครองบุกรุก  ตัดไม้ทำลายป่าเพื่อทำการเกษตรในเขตลุ่มน้ำโมง  (ป่านายูง  น้ำโสม)  ส่งผลให้เกิดอุทกภัยเป็นประจำ  ปัญหาดินเสื่อมสภาพจากการถูกชะล้าง  และการเผาทำลายวัชพืช  นอกจากนี้ยังมีปัญหาดินเค็ม  และดินเสียในระดับต่าง ๆ  จำนวน  1,111,983  ไร่  คิดเป็นร้อยละ  15.17  ของพื้นที่ทั้งจังหวัด
           1.2.5  สภาพภูมิอากาศ  แบ่งออกเป็น  3  ฤดู  ได้แก่  ฤดูร้อน  ฤดูฝน  และฤดูหนาว  อากาศร้อนอบอ้าวในฤดูร้อนและหนาวเย็นมากในฤดูหนาว  เดือนที่มีอากาศร้อนอบอ้าวมากที่สุด  คือ  เดือนเมษายน  และหนาวเย็นที่สุดในเดือนมกราคม  อุณหภูมิ  ต่ำสุดรายปี  9.7  องศาเซลเซียส  สูงสุดรายปี  38.3.3  องศาเซลเซียส  เฉลี่ยรายปี  27.0  องศาเซลเซียส  ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย  1,390.8  มิลลิเมตรต่อปี  ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ย  71%
           1.2.6  พื้นที่ทำการเกษตร  มีจำนวน  4,061,409  ไร่  คิดเป็นร้อยละ  55.39  ของพื้นที่ทั้งจังหวัด  อยู่ในเขตอาศัยน้ำฝนและชลประทานบางส่วน  มีพื้นที่ชลประทานประมาณ  266,975  ไร่  หรือคิดเป็นร้อยละ  6.57  ของพื้นที่ทำการเกษตร
           1.2.7  ด้านสาธารณสุข
           • จำนวนโรงพยาบาลทั้งสิ้น  26  แห่ง  โดยเป็นโรงพยาบาลของรัฐ  20  แห่ง  และของเอกชน  6  แห่ง  จำนวนเตียงรวม  2,347  เตียง
           • อัตราส่วนของบุคลากรสาธารณสุขต่อประชากร
           -  แพทย์    1:5,584
           -  ทันตแพทย์    1:22,417
           -  เภสัชกร   1:12}598
           -  พยาบาลวิชาชีพ  1:1,261
           -  เจ้าพนักงานสาธารณสุขชุมชน 1:41,199
           1.2.8  ด้านการศึกษา  มีจำนวนสถานศึกษาในสังกัด  สพฐ./เอกชน/อปท./การศึกษาพิเศษ/อาชีวะ/อุดมศึกษา/สาธิต/ตชด. จำนวนทั้งสิ้น  966  แห่ง  จำนวนครู  16,351  คน  และมีจำนวนนักเรียน  จำนวน  292,550  คน  คิดเป็นสัดส่วนระหว่างครูกับนักเรียน  คือ  1:17.89
           1.2.9  ด้านอุตสาหกรรม  มีจำนวนโรงงานอุตสาหกรรม  มีจำนวนทั้งสิ้น  1,263  โรงงาน  (ขึ้นทะเบียนกับสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดอุดรธานี)  มูลค่าการลงทุน  18,840,656,656  ล้านบาท  คนงาน  25,971  คน  ประเภทอุตสาหกรรมที่มีจำนวนมากที่สุด  ได้แก่  อุตสาหกรรมขนส่ง  อุตสาหกรรมพลาสติก  อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์โลหะ  อุตสาหกรรมการเกษตร  โรงงานอุตสาหกรรมที่มีความสำคัญ  ได้แก่  โรงงานน้ำตาล  โรงงานแป้งมันสำปะหลัง  โรงสีข้าว  โรงงานที่ทำการผลิตเพื่อการส่งออก  เช่น  โรงงานทำกระบอกสูบรถยนต์  โรงงานผลิตชิ้นส่วนอิเล็คทรอนิคส์  โรงงานทำดอกไม้ประดิษฐ์  และผลไม้ประดิษฐ์  โรงงานตัดเย็บเสื้อผ้า
           1.2.10  ด้านการท่องเที่ยว  มีแหล่งท่องเที่ยวหลายประเภท  ได้แก่  แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ  แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี  แหล่งท่องเที่ยวศิลปวัฒนธรรมประเพณีและศาสนสถาน
           (1)  แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สำคัญ  ได้แก่
           • สวนสาธารณะหนองประจักษ์  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • ภูฝอยลม  อำเภอหนองแสง
           • อ่างเก็บน้ำชลประทานห้วยหลวง  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • สวนกล้วยไม้หอมอุดรซันไฌน์  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • วนอุทยานนายูง  อำเภอน้ำโสม
           • น้ำตกธารงาม  อำเภอหนองแสง
           • ถ้ำสิงห์  อำเภอกุดจับ
           • คำชะโนด  อำเภอบ้านดุง
           (2)  แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์  โบราณคดี  และศาสนสถานที่สำคัญ  ได้แก่
           • อนุสาวรีย์กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติบ้านเชียง  อำเภอหนองหาน
           • อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท  อำเภอบ้านผือ
           • พระพุทธบาทบัวบก  อำเภอบ้านผือ
           • พระพุทธบาทบัวบาน  อำเภอบ้านผือ
           • วัดป่าภูก้อน  อำเภอนายูง
           • วัดป่าเกสรศีลคุณ  (วัดป่าบ้านตาด)  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • วัดทิพยรัฐนิมิต  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • ศาลหลักเมือง  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • ศาลเจ้าปู่-ย่า  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • วัดโพธิสมภรณ์  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • วัดมัชฌิมาวาส  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • วัดถ้ำสหาย  อำเภอหนองวัวซอ
          (3)  แหล่งท่องเที่ยวศิลปวัฒนธรรม  ประเพณีและกิจกรรมที่สำคัญ  ได้แก่
           • แหล่งจำหน่ายผ้าพื้นเมือง  บ้านนาข่า  ตำบลนาข่า  อำเภอเมืองอุดรธานี
           • งานมหกรรมโฮมพาแลง  แดนผ้าหมี่ขิด  จังหวัดอุดรธานี  จัดขึ้นระหว่างวันที่  1-15  ธันวาคม  ของทุกปี
           • งานนมัสการพระพุทธบาทบัวบก  อำเภอบ้านผือ  จัดบริเวณวัดพระพุทธบาทบัวบก  ในวันขึ้น  13-15  ค่ำ  เดือน  3  ของทุกปี
           • งานฉลองเจ้าปู่  เจ้าย่า  อำเภอเมืองอุดรธานี  จัดทุก ๆ  วันที่  5  ธันวาคมของทุกปี
           • งานประเพณีออกพรรษาชิงถ้วยพระราชทาน  อำเภอกุมภวาปี  ช่วงออกพรรษาของทุกปี
           • งานเทศกาลโคมลม  อำเภอพิบูลย์รักษ์  ในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี
           • งานถนนอาหารสงกรานต์เมืองอุดรธานี  อำเภอเมืองอุดรธานี  จัดขึ้นในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของทุกปี  ระหว่างวันที่  10-16  เมษายน  บริเวณสวนสาธารณหนองประจักษ์ฯ  และถนนเทศา
           • งานประเพณีบุญบั้งไฟล้าน  บ้านธาตุ  อำเภอเพ็ญ  จัดในวันขึ้น  15  ค่ำ  เดือน  6
           • งานไทพวน  ตำบลบ้านเชียง  อำเภอหนองหาน
          (4)  เส้นทางเชื่อมโยงการท่องเที่ยวกับจังหวัดใกล้เคียง
           • อุดร-หนองบัวลำภู-เลย  จากวัดป่าบ้านตาด-วัดถ้ำกลองเพล-อนุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวร-ถ้ำเอราวัณ-ภูกระดึง  หรือ  ภูหลวง-ภูเรือ-แก่งคุดคู้
           • อุดร-หาดโขงแก่งโขง  จากอุทยานประวัติศษสตร์ภูพระบาท-วัดป่าภูก้อน-วัดป่าบ้านเพิ่ม-หาดคัมภีร์-แก่งคุดคู้-น้ำตกตาดหมอก-น้ำตกธารทอง
           • อุดร-หนองคาย  จากวัดพระธาตุบังพวน-วัดพระธาตุองค์ตื้อ-เวียงคุก-สะพานมิตรภาพ-ท่าเสด็จ-ศาลาแก้วกู่
           • อุดร-หนองบัวลำภู-ขอนแก่น จากวัดถ้ำดลองเพล – อุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ-เขื่อนอุบลรัตน์-วัดพระพุทธบาทภูพานคำ-วัดพระธาตุขามแก่น-น้ำตกธารงาม
           • อุดร-สกลนคร จากย่อสร้างเหวย-บ้านเชียง-วัดป่าอุดมสมพร-วัดถ้ำขาม-หนองหาน-วัดพระธาตุเชิงชุม-วัดป่าสุทธาวาส-พระตำหนักภูพานราชนิเวศ-น้ำตกปรีชาสุขสันต์-เขื่อนน้ำอูน
           • อุดร-กาฬสินธุ์ จากวัดป่าบ้านตาด-วัดมหาธาตุเจดีย์ดอนแก้ว-วัดป่าแมว-วนอุทยานภูพระบาท เขื่อนลำปาว-สวนสะออน-ไดโนเสาร์สหัสขันธ์-บ้านโพนแพรวา
           (5)  โรงแรม จำนวนทั้งสิ้น 69 แห่ง จำนวนห้องพักรวม  3,178 ห้อง

1.3 การปกครองและประชากร
          1.3.1 อาณาเขต  ติดต่อกับจังหวัดต่าง ๆ  จำนวน 6 จังหวัด
                  ทิศเหนือ  ติดต่อกับจังหวัดหนองคาย
                  ทิศใต้  ติดต่อกับจังหวัดขอนแก่นและกาฬสินธุ์
                  ทิศตะวันออก  ติดต่อกับจังหวัดสกลนคร
                  ทิศตะวันตก  ติดต่อกับจังหวัดหนองบัวลำภูและเลย
          1.3.2  เขตการปกครอง แบ่งการปกครองเป็น 20 อำเภอ 156 ตำบล 1,880 หมู่บ้าน 101 ชุมชน
 องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 เทศบาลนคร 3 เทศบาลเมือง 44 เทศบาลตำบล และ 132 องค์การบริหารส่วนตำบล
          1.3.2 โครงสร้างการบริหารราชการส่วนภูมิภาค/ส่วนกลาง และส่วนท้องถิ่น ประกอบด้วย
          (1) ส่วนภูมิภาค จำนวน  30 ส่วนราชการ
          (2) ส่วนกลางประจำจังหวัด จำนวน 78 ส่วนราชการ
          (3) หน่วยงานรัฐวิสาหกิจ จำนวน 18 หน่วยงาน
          (4) ส่วนท้องถิ่น 181 แห่ง ได้แก่ 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 เทศบาลนคร 3 เทศบาลเมือง                                            
          1.3.3 เทศบาลตำบล 132 องค์การบริหารส่วนตำบล
          1.3.4  จำนวนประชากร มีประชากรจำนวน 1,535,629 คน เป็นชาย 768,122 คน (50.021%) หญิง 767,507 คน (49.98%) จำนวนครัวเรือน 414,868 ครัวเรือน
ที่มา : ที่ทำการปกครองจังหวัดอุดรธานี (ข้อมูล ณ 31 ธันวาคม 2551)

         1.3.5 โครงสร้างประชากร จากข้อมูลการสำตรวจประชากรของสำนักงานสถิติจังหวัดอุดรธานีพบว่า
         (1) ประชากรที่มีช่วงอายุ ระหว่าง 1-29 ปี จำนวน 704,432 คน คิดเป็นร้อยละ 46.02
         (2) ประชากรที่มีช่วงอายุ ระหว่าง 30-60 ปี จำนวน 664,930 คน คิดเป็นร้อยละ 43.44
         (3) ประชากรทีมีช่วงอายุ ระหว่าง 60 ปี ขึ้นไป จำนวน 133,396 คน คิดเป็นร้อยละ 8.71
         (4) ประชากรที่ไม่ทราบปีเกิด จำนวน 24.191 คน
         (5) ประชากรที่ไม่ถือสัญชาติไทย จำนวน 3,737 คน ล
         ที่มา : สำนักงานสถิติจังหวัดอุดรธานี ข้อมูล ณ 31 ธันวาคม 2550 (จำนวนประชากรรวม 1,530,686 คน)

         1.3.5 เศรษฐกิจและรายได้  ประชาชนมีรายได้เฉลี่ยต่อหัว จำนวน 43,533 บาท มีผลิตมวลรวมของจังหวัด (GPP) จำนวน 69,644 ล้านบาท แยกเป็น
         • ผลิตภัณฑ์ในภาคเกษตรกรรม จำนวน 10,848 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 15.58 โดยมีพืชเศรษฐกิจ ได้แก่  ข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ อ้อย มันสำปะหลัง ยางพารา ปศุสัตว์  ได้แก่ การเลี้ยงโคนมและโคเนื้อ
         • ผลิตภัณฑ์นอกภาคเกษตรกรรม จำนวน 58,796 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 84.42
จากข้อมูลของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ  ปี 2550
         1.3.6 การศึกษา มีสถานศึกษา จำนวนทั้งสิ้น 966 แห่ง แยกตามสังกัดได้ ดังนี้
         • สังกัดอุดมศึกษา  จำนวน 1 แห่ง
         • สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี เขต 1-4 จำนวน 885 แห่ง
         • สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน จำนวน 55 แห่ง
         • สังกัดการศึกษาท้องถิ่น จำนวน 9 แห่ง
         • สังกัดอาชีวศึกษา จำนวน 9 แห่ง
         • สังกัด ตชด. จำนวน 5 แห่ง
         • สังกัด อื่น ๆ จำนวน 2 แห่ง
         1.3.7 แรงงานและการจ้างงาน จังหวัดอุดรธานี  มีจำนวนประชากรอยู่ในกำลังแรงงาน 769,352 คน คิดเป็นร้อยละ 53.8 ของประชากรรวม  และเป็นผู้ที่ไม่อยู่ในกำลังแรงงาน 297,111 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 20.8 ส่วนผู้ที่อยู่ นอกกำลังแรงงาน คือผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 15 ปี และผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี จำนวน 364,403 คน หรือร้อยละ 25.5 แยะได้เป็น 
         • ผู้มีงานทำ จำนวน 861,494 คน ชาย 477,903 คน หญิง 383,592 คน
         • ผู้ว่างงาน ซึ่งหมายถึง ผู้ไม่มีงานทำและพร้อมที่จะทำงาน จำนวน 16,544 คน ชาย 10,121 คน หญิง 6,423 คน
        • ผู้รอฤดูกาล ซึ่งหมายถึง ผู้ที่ไม่ได้ทำงานและไม่พร้อมที่จะทำงานเนื่องจากรอทำงานในฤดูกาล เพาะปลูกต่อไป จำนวน 1,464 คน
        • การเคลื่อนย้ายแรงงานนอกพื้นที่ จากข้อมูลกาครสำรวจสภาวการณ์ทำงานของประชากรของสำนักงานสถิติแห่งชาติพลว่าประชากรส่วนใหญ่ทำงานในภาคอุตสาหกรรม ส่วนหนึ่งปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเข้งทำงานเป็นลูกจ้างในภาคอุตสาหกรรม งานบริการ ในกรุงเทพมหานคร และปริมณฑลตลอดจนเดินทางไปทำงานในต่างประเทศ โดยพบว่าประชากรวัยกำลังแรงงานเคลื่อนย้างแรงงานไปทำงานนอกพื้นที่ แยกเป็น
        (1) ภายในประเทศ มีแรงงานที่ผ่านระบบการจัดหางานฯ เดินทางไปทำงานเป็นลูกจ้างในภาคอุตสาหกรรมของสถานประกอบการในเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา ระยอง ปราจีนบุรี ปทุมธานี กรุงเทพมหานคร ดังนี้

         - ปี  พ.ศ. 2548  จำนวน  314 คน (ชาย 148 คน หญิง 166 คน )
         - ปี  พ.ศ. 2549  จำนวน 418 คน (ชาย 180 คน หญิง 238 )
         - ปี  พ.ศ. 2550  จำนวน 270 คน (ชาย 118 หญิง 152 คน )
         - ปี  พ.ศ. 2551  จำนวน 1,199 คน (ชาย  1,326 คน หญิง 2,526 คน)
        (2) ต่างประเทศ  มีประชากรเดินทางไปทำงานต่างประเทศมากที่สุดของประเทศโดยมีคนทำงานที่ได้รับอนุญาตให้เดินทางไปทำงานต่างประเทศจากกรมการจัดหางาน ดังนี้
        - ปี พ.ศ. 2548 จำนวน 18,093 คน (ชาย 15,754 คน หญิง 2,339 คน )
        - ปี พ.ศ. 2549  จำนวน 20,561 คน (ชาย 18,131 คน หญิง 2,430 คน )
        - ปี พ.ศ. 2550  จำนวน 20,534 คน (ชาย 18,326 คน หญิง 2,491 คน )
        - ปี พ.ศ. 2551  จำนวน 19,356 คน (ชาย 17,045 คน หญิง 2,311 คน )
        (3) ประเทศที่คนงานในจังหวัดอุดรธานีนิยมเดินทางไปทำงานตามลำดับ คือ 1 ) ไต้หวัน 2) เกาหลีใต้ 3) อิสราเอล 4) สิงคโปร์ 5) บรูไน และมีรายได้ของแรงงานจังหวัดอุดรธานี ส่งกลับสู่ประเทศ ประมาณปีละ 8,000 ล้านบาท

1.4 โครงสร้างพื้นฐาน
          1) ไฟฟ้า
          • การจ่ายกระแสไฟฟ้าได้มีการจ่ายเข้าไปยังหมู่บ้านทุกหมู่บ้านในเขตจังหวัดครบทั้ง 1,880 หมู่บ้าน การจ่ายกระแสไฟฟ้าให้แก่ครัวเรือน ในหมู่บ้าน ได้ดำเนินการติดตั้งมิเตอร์ไฟฟ้าแล้ว จำนวน 352,707 ครัวเรือน ครัวเรือนที่ยังไม่มีกระแสไฟฟ้าใช้คงเหลือ 316 ครัวเรือน ซึ่งการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคกำลังจะเข้าดำเนินการในปี 2551 จำนวน 156 ครัวเรือน และอยู่ระหว่างรอดำเนินการเนื่องจาดติดปัญหาครัวเรือน ที่ขอติดตั้งมิเตอร์ไม่มีหมายเลขบ้าน จำนวน 316 ครัวเรือน
          2)  ประปา  ข้อมูลปี  2552  มีกำลังการผลิต  1,830  ลบ.ม./ชั่วโมง  (ตามระบบที่ออกแบบไว้)  แต่ผลิตได้จริง  2,300  ลบ.ม./ชั่วโมง  ใช้แหล่งน้ำดิบจากอ่างเก็บน้ำห้วยหลวงและอ่างเก็บน้ำหนองสำโรง  ผลิตและจำหน่ายในพื้นที่เทศบาลนครอุดรธานี/เทศบาลหนองสำโรง/เทศบาลโนนสูง-น้ำคำ  และเทศบาลตำบลนาข่า  รวมพื้นที่บริการ  143  ตร.กม.
          -  ปริมาณการผลิต  62,897.45  ลบ.ม./วัน
          -  ปริมาณน้ำจำหน่าย  41,901.29  ลบ.ม./วัน
          -  จำนวนผู้ใช้น้ำ   51,506  ราย
         3)  โทรศัพท์/การสื่อสาร  มีสถานภาพการให้บริหารโทรศัพท์  ดังนี้
              (1) มีจำนวนชุมสายโทรศัพท์ของโครงข่าย  TOT  และ  TT&T  จำนวน  59  ชุมสาย
              (2) จำนวนศูนย์บริการลูกค้า  6  แห่ง  (TOT  4  แห่ง  และ  TT&T  2  แห่ง)
              (3) เลขหมายที่ให้บริการ  รวม  64,840  เลขหมาย  (TOT  จำนวน  34,715  เลขหมาย  และ  TT&T  จำนวน  24,699  เลขหมาย)
              (4) เลขหมายที่มีผู้ขอใช้บริการ  รวม  54,629  เลขหมาย  (TOT  จำนวน  34,715  เลขหมาย  และ  TT&T  จำนวน  19,914  เลขหมาย)
             (5) ปัจจุบันยังคงเหลือเลขหมายโทรศัพท์ที่สามารถให้บริการประชาชนเหลือยู่อีก  รวม  10,211  เลขหมาย  (TOT  จำนวน  5,420  เลขหมาย  และ  TT&T  จำนวน  4,785  เลขหมาย)
             (6) เลขหมายโทรศัพท์สาธารณะที่เปิดให้บริการ  รวม  3,564  เลขหมาย
           4)  เส้นทางคมนาคม  มีจำนวนทั้งสิ้น  74  สายทาง  แยกได้เป็น  2  ส่วน  คือ
             (1)  เส้นทางคมนาคมที่อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักงานทางหลวงชนบทจังหวัดอุดรธานี  มีโครงข่ายทางหลวงชนบทที่รับผิดชอบ  จำนวน  57  สายทาง  ครอบคลุมทุกอำเภอในเขตจังหวัด  ระยะทางทุกสายทางรวม  950.104  กิโลเมตร  ประกอบด้วย
             1) เป็นถนนลูกรัง  268.979  กิโลเมตร
             2) ทางลาดยาง  668.206  กิโลเมตร
             3) ทางคอนกรีต  12.919  กิโลเมตร
            (2)  เส้นทางคมนาคมที่อยู่ในความรับผิดชอบของแขวงการทางอุดรธานี  มีสายทางที่รับผิดชอบรวม  17  สายทาง  ระยะทางรวม  711.50  กิโลเมตร  ประกอบด้วย
            1) เส้นทางผิวคอนกรีต  125.361  กิโลเมตร
            2) เส้นทางผิวแอสฟัลต์  584.316  กิโลเมตร
            3) ทางรักษาสภาพ  2.073  กิโลเมตร
         5) ระบบชลประทาน
           (1) มีลุ่มน้ำ จำนวน 9 ลุ่มน้ำ มีพื้นที่ 11,249 ตารางกิโลเมตร ปริมาณน้ำ 90,235.34 ล้านลูกบาศก์เมตร มีโครงการชลประทานและพื้นที่รับประโยชน์ ดังนี้ 
           (2)  ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายปี 1,254.54 มิลลิเมตร คิดเป็นปริมาณน้ำท่าประมาณ 3,670 ล้านลูกบาศก์เมตร สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้ประมาณ 850 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือ 23.20%  สามารถช่วยพื้นที่เพาะปลูกได้ประมาณ 321,415 ไร่ เท่านั้น ในขณะที่ความต้องการใช้น้ำ ฝนต่อปีเฉลี่ยประมาณ 1,680 ล้านลูกบาศก์เมตร